• Монголын Хөрөнгийн Биржийн тойм.
• Монголбанк: Гадаад валютын нөөцийг түүхэн дээд түвшинд хүргэв.
• Инфляц 8.2%-д хүрч, үнийн өсөлт хамрах хүрээгээ тэллээ.
• BYD – Дэлхийн тэргүүлэгч цахилгаан автомашин үйлдвэрлэгч.
• FTSE 100 индекс анх удаа 10,000 оноог давжээ. 
• Дэлхийн хөрөнгийн зах зээлийн тойм.

Монголын хөрөнгийн бирж дээр долоо хоногийн хугацаанд нийт 5.3 тэрбум төгрөгийн үнийн дүн бүхий 15.64 сая ширхэг үнэт цаас арилжаалагджээ. Үүнээс Голомт Банк ХК, Инвескор ББСБ ХК, Хаан банк ХК, Ремикон ХК болон ЛэндМН ББСБ ХК арилжааны үнийн дүнгээр тэргүүлсэн байна. Тус хугацаанд нийт 2 удаагийн багцын арилжаа зохион байгуулагджээ. Тодруулбал:

• Инвескор ББСБ ХК -ийн (INV) 69.4 мянган ширхэг үнэт цаас нэгжийн 10,340 төгрөгөөр буюу нийт 717 сая төгрөгөөр;
• Ремикон ХК -ийн (RMC) 8 сая ширхэг үнэт цаас нэгжийн 48 төгрөгөөр буюу нийт 384 сая төгрөгөөр тус тус арилжаалагдсан байна.

Өнгөрсөн долоо хоногт Монголын хөрөнгийн зах зээл ялгаатай чиг хандлагатай байлаа. Top 20 индекс 0.54%-иар буурсан нь зах зээлийн жин өндөртэй зарим хувьцаанд ашиг хураалтын дарамт ажиглагдсантай холбоотой. Харин MSE A индекс 0.09%, MSE B индекс 0.27%-иар тус тус өссөн нь дунд болон жижиг компаниудын хувьцаанд сонгомол худалдан авалт үргэлжилж, зах зээлийн дотоод идэвх харьцангуй хадгалагдсаныг илтгэв.

Монголын хөрөнгийн бирж 2025 онд дараах 6 онцлох үр дүнг бодитоор хэрэгжүүллээ:

• Арилжаа, зах зээлийн үнэлгээ түүхэн дээд түвшинд хүрэв: 2025 онд нийт 247 удаагийн арилжаагаар 906.3 тэрбум төгрөгийн үнийн дүнтэй, 968.4 сая ширхэг үнэт цаас арилжсан бол зах зээлийн нийт үнэлгээ 13.85 их наяд төгрөгт хүрч, 35 жилийн түүхэн дээд түвшинд хүрлээ. TOP-20 индекс 55,019.79 нэгжид хүрсэн нь мөн дээд үзүүлэлт болов.
• Уул уурхайн биржийн арилжаа огцом тэлэв: Нийт 1,053 удаагийн арилжаагаар 27.8 сая тонн уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг 7.35 их наяд төгрөгөөр арилжиж, дуудлага арилжааны үнийн өсөлтөөс худалдагчид 371.8 тэрбум төгрөгийн нэмэлт орлого олсон байна.
• “Тавантолгой” ХК-ийн нүүрсний үнэ түүхэн өсөлт үзүүлэв: ½ барьцалдах нүүрсний үнэ доод түвшнээсээ 77.8%-иар өсөж, 2025 оны хамгийн өндөр дүнтэй хэлцлээр 1.024 сая тонн нүүрсийг 400.6 тэрбум төгрөгөөр арилжааллаа.
• Засгийн газрын дотоод үнэт цаасны зах зээл тэлэв: Нийт 150 тэрбум төгрөгийн ЗГДҮЦ-ыг 19 удаагийн өрсөлдөөнт арилжаагаар санал болгож, хөрөнгө оруулагчдаас 370.1 тэрбум төгрөгийн санал ирэв. Мөн түүхэн дэх анхны 7 жилийн хугацаатай ЗГДҮЦ амжилттай арилжаалагдлаа.
• Ногоон, тогтвортой санхүүжилтийн орчин бэхжив: ESG болон тогтвортой байдлын тайлагналын сургалтад 330 гаруй оролцогч хамрагдаж, Биржид 28 компани ESG тайлан ирүүлсэн нь зах зээлийн чанарын шинэ шатанд шилжсэнийг харууллаа.
• Дэд бүтэц, дижитал хөгжил, олон нийтийн оролцоо эрс нэмэгдэв: Олон улсын стандартын TEIR II дата төвийг ашиглалтад оруулж, bond.mse.mn платформоор ЗГҮЦ-ны цахим арилжааг тогтмолжуулсан бол сургалт, өдөрлөг, форумуудаар 10,000 гаруй иргэн, 130+ гадаад хөрөнгө оруулагчдыг хамрууллаа.
   

⇒ МОНГОЛБАНК: ГАДААД ВАЛЮТЫН НӨӨЦИЙГ ТҮҮХЭН ДЭЭД ТҮВШИНД ХҮРГЭВ.

Монголбанкны 2025 оны үйл ажиллагааны тайлангаас харахад гадaад валютын улсын нөөц 2025 онд түүхэн дээд түвшинд хүрч, 6.0 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь улсын санхүүгийн тогтвортой байдлын хамгийн чухал үзүүлэлтүүдийн нэг боллоо. Энэ нь өмнөх оны мөн үеэс 1.0 тэрбум ам.доллараар (21%) өссөн үзүүлэлт бөгөөд Монголбанкны валютын менежмент, экспортын орлогын сайжралын үр дүн гэж дүгнэж байна.

Гадаад валютын нөөцийн хүрэлцээ нь импортын 5.6 сарын хэрэгцээг, мөн богино хугацаатай гадаад өр төлбөрийн 285%-ийг хамардаг түвшинд байгаа нь валютын тогтвортой байдал, гадаад төлбөрийн чадварыг хангахад чухал нөлөөтэй юм.

Түүнчлэн Монголбанк үнэт металлын худалдан авалтыг нэмэгдүүлж, 2025 оны байдлаар нийт 16.3 тонн алт худалдан авч, валютын нөөцийн уян хатан байдлыг сайжруулж эхэлсэн нь гадаад зах зээл дээрх эрсдэлээс хамгаалах нөөцийг өргөжүүлж байна. Монголбанкны үнэт металл худалдан авах үнийг дэлхийн зах зээл дээрх үнээр тогтоодог. 2025 оны   12 дугаар сард алт худалдаж авах дундаж үнэ 490,374.67 төгрөг байв.

Эдийн засгийн гадаад шок, экспортын хэлбэлзэл, валютын ханшийн савлагаатай нүүр тулсан энэ үед валютын нөөцийн өндөр түвшин нь төгрөгийн тогтвортой байдал, гадаад төлбөрийн чадварыг хангахад чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.

⇒ ИНФЛЯЦ 8.2%-Д ХҮРЧ, ҮНИЙН ӨСӨЛТ ХАМРАХ ХҮРЭЭГЭЭ ТЭЛЛЭЭ.

Улсын Их Хурлын дарга Н.Учрал инфляцын дарамтыг бууруулах, иргэдийн бодит орлогыг хамгаалах зорилготой “Иргэдийг үнийн өсөлтөөс хамгаалах иж бүрэн арга хэмжээ”-ний төслийг УИХ-ын гишүүд болон Төв банк, Санхүүгийн зохицуулах хорооны удирдлагуудад танилцууллаа.

Өнгөрсөн сарын байдлаар инфляц улсын хэмжээнд 8.2%, Улаанбаатар хотод 8.7%-д хүрсэн нь өнгөрсөн сард хүнсний болон өргөн хэрэглээний барааны үнэ эрчимтэй нэмэгдсэнтэй шууд холбоотой байна. Гадаад, дотоод үнэ тогтворгүй байдал, нийлүүлэлтийн хямрал, эрэлттэй холбоотойгоор үнийн өсөлт илүү өргөн хүрээг хамарч эхэлжээ.

Үнийн өсөлтийн гол тоон үзүүлэлтүүд:

• Өмнөх жилтэй харьцуулахад 406 төрлийн бараа бүтээгдэхүүний үнэ өссөн, харин 2024 онд энэ тоо 318 байв.
• Хүнсний барааны үнийн өсөлт инфляцын өсөлтөд голлон нөлөөлж байна.
• Ургац тааруу байсны улмаас хүнсний ногоо, махны үнэ улирлын хандлагаа дагасан бууралтгүй хэвээр байна.
• Ирэх онд цалингийн өсөлт инфляцын хүлээлтийг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй гэж макро бодлогын шинжээчид онцолж байна.

Тогтоолын төсөл нь нийт 16 багц арга хэмжээг Төв банк болон Засгийн газраас хэрэгжүүлэх хоёр үндсэн чиглэлд тусгасан байна. Төв банкны зүгээс эрэлтийн гаралтай үнийн өсөлтийг тогтворжуулах, төгрөгийн ханшийн хэлбэлзлийг бууруулах, гадаад валютын нөөцийг нэмэгдүүлэх, санхүүгийн салбарын зохицуулалтыг сайжруулах, зээлийн хүүг үе шаттай бууруулах, банкны салбарын реформыг эрчимжүүлэх арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлэхээр тусгажээ.

Эдийн засгийн эсрэг цохилтууд болон хүлээлтүүд:

• Өрхийн бодит орлогын өсөлт удааширч, зах зээлд өргөн хэрэглээний үнэтэй холбоотой дарамт бий болж байна.
• Гадаад валютын ханшийн хэлбэлзэл, нийлүүлэлтийн саатал зэрэг нь үнийн өсөлтийг түүчээлж байгаа гол эрсдлүүд хэвээр байна.
• Инфляцыг 2026 онд зорилтот интервал руу бууруулах урт хугацааны зорилтыг хангахын тулд Төв банк болон УИХ, Засгийн газраас иж бүрэн арга хэмжээ авах шаардлага нэмэгдэж байна.
   

Өнгөрсөн долоо хоногт дэлхийн хөрөнгийн зах зээлд болгоомжтой, холимог хандлага давамгайллаа. АНУ-ын индексүүд буурч, технологийн салбар сулралтай байв. Европын зах зээл харьцангуй өсөлттэй, санхүү болон үйлдвэрлэлийн салбар эерэг хандлагатай байлаа. Азид Солонгосын зах зээл хүчтэй өссөн ч Япон болон Хятадын зах зээл тогтворгүй, сонгомол худалдан авалт давамгайлсан хэвээр байна. Макро эдийн засгийн тодорхойгүй байдал, бодлогын хүүгийн хүлээлт нь хөрөнгө оруулагчдын шийдвэрт гол нөлөө үзүүлсэн долоо хоног байв. 

АНУ-ЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• S&P 500: -0.65%
• Dow Jones: -0.52%
• Nasdaq: -1.01%

Өнгөрсөн долоо хоногт АНУ-ын хөрөнгийн зах зээлд бууралт давамгайлсан хөдөлгөөн ажиглагдлаа. Макро эдийн засгийн тодорхойгүй байдал, бодлогын хүүгийн хүлээлт нь хөрөнгө оруулагчдын шийдвэрт голлон нөлөөлсөн хэвээр байна. S&P 500 индекс 0.65%-иар буурсан нь өргөн хүрээний компаниудын хувьцаанд болгоомжтой хандлага давамгайлсныг илтгэв. Dow Jones индекс 0.52%-иар буурсан нь уламжлалт үйлдвэрлэл, санхүүгийн салбарын хувьцаанд худалдан авалт саарч байгааг харууллаа. Харин Nasdaq индекс 1.01%-иар буурсан нь технологийн салбарын хувьцаанд эрсдэлийн удирдлага чангарах, өсөлтийн хүлээлт сулрах хандлагыг илтгэнэ. Зах зээлд бодлогын хүүгийн чиг хандлага, инфляцын төлөв, эдийн засгийн өсөлтийн хүлээлт нь хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн удирдлагад голлон нөлөөлсөн долоо хоног байлаа. Технологийн салбарын хувьцаанд бууралт илүү гүнзгий байсан ч уламжлалт салбаруудын хувьд харьцангуй тогтвортой байдал хадгалагдаж байна. 

ЕВРОПЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• STOXX Europe 600: +1.24%
• DAX 40 (Герман): +0.69%
• CAC 40 (Франц): +0.83%

Өнгөрсөн долоо хоногт Европын хөрөнгийн зах зээлд өсөлт давамгайлсан хөдөлгөөн ажиглагдлаа. Макро эдийн засгийн тодорхойгүй байдал, бодлогын хүүгийн хүлээлт нь хөрөнгө оруулагчдын шийдвэрт нөлөөлсөн ч эрчим хүч, санхүү, үйлдвэрлэлийн салбарын хувьцаанд эерэг хандлага давамгайлсан байна. STOXX Europe 600 индекс 1.24%-иар өссөн нь бүс нутгийн өргөн хүрээний компаниудын хувьцаанд худалдан авалт эргэн сэргэж байгааг илтгэв. DAX 40 (Герман) индекс 0.69%-иар нэмэгдсэн нь үйлдвэрлэл, автомашин болон технологийн салбарын хувьцаанд тогтвортой өсөлт үргэлжилж байгааг харууллаа. Харин CAC 40 (Франц) индекс 0.83%-иар өссөн нь санхүү, эрчим хүчний салбарын хувьцаанд эерэг хандлага давамгайлсныг илтгэнэ. 

АЗИЙН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• Nikkei 225: -0.69%
• KOSPI: +3.93%
• CSI 300: -0.67%
• SSEC : +0.11%

Өнгөрсөн долоо хоногт Азийн хөрөнгийн зах зээлд холимог хөдөлгөөн ажиглагдлаа. Nikkei 225 индекс 0.69%-иар буурсан нь Японы үйлдвэрлэл, экспортын салбарын хувьцаанд болгоомжтой хандлага давамгайлсныг илтгэв. KOSPI индекс 3.93%-иар өссөн нь Солонгосын технологи, чип үйлдвэрлэлийн салбарын хувьцаанд хүчтэй худалдан авалт үргэлжилж байгааг харууллаа. CSI 300 индекс 0.61%-иар буурсан нь Хятадын томоохон компаниудын хувьцаанд эрсдэлийн удирдлага чангарах, эдийн засгийн өсөлтийн хүлээлт сулрах хандлагыг илтгэнэ. Харин SSEC индекс 0.11%-иар өссөн нь Хятадын зах зээлд сонгомол худалдан авалт үргэлжилж, тогтвортой байдлын дохио өгч байгааг илтгэв. Азийн зах зээлд технологийн салбарын өсөлт тодорч байгаа ч Хятадын зах зээлд болгоомжтой байр суурь давамгайлж байна. 

⇒ BYD – ДЭЛХИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧ ЦАХИЛГААН АВТОМАШИН ҮЙЛДВЭРЛЭГЧ.

BYD нь 2003 онд байгуулагдсан, Хятадын технологийн аварга компани бөгөөд цэвэр цахилгаан (BEV) болон хосолмол (PHEV) тээврийн хэрэгсэл үйлдвэрлэдэг. 2025 онд нийт 4.6 сая нэгж автомашин нийлүүлсэн нь өмнөх оноос 7.7%-иар өссөн үзүүлэлт болжээ. 12-р сард Хятадад EV борлуулалт нь 414,784 болж, жилд борлуулахаар төлөвлөсөн 4.6 сая зорилтыг биелүүлсэн байна. Тесла компани 2025 оны нийт борлуулалтаа энэ долоо хоногийн Баасан гарагт зарлахаар төлөвлөж байгаа ба Теслагийн шинжээчдийн тооцооллоор борлуулалт 15%-иар буурч, 1.65 сая орчим автомашин борлуулсан  гэж таамаглаж байгаа юм. Энэ онд BYD борлуулалтаараа Теслаг давсан байх өндөр магадлалтай байна хэмээн шинжээчид үзэж байна.

2025 оны борлуулалт ба хөгжил

• 2025 онд нийт борлуулалт: 4.6 сая машин (+7.7% 2024 оныхоос).  
• Батарейгаар ажилладаг тээврийн хэрэгсэл: ~2.25 сая нэгж (+27.9% жилийн өсөлттэй).  
• Plug-in hybrid: ~2.29 сая нэгж.  
• Олон улсын борлуулалт: 1.05 сая (+150% 12 сарын зэрэгцээ хугацаатай).  
• Үүнээс гадна Европ дахь зах зээлд BYD Tesla-гаас илүү борлуулалттай байсан бөгөөд UK дэх борлуулалт 880%-иар өсжээ.  

Хууль эрх зүй ба стандарт

• 2026 оны 1-р сарын 1-нээс Хятад улс нь EV-д зориулсан анхны олон улсын эрчим хүчний хэрэглээний стандартыг хэрэгжүүлж эхлэх ба энэхүү стандарт нь EV-үүдийг илүү үр ашигтай болгоход чиглэсэн стандарт бөгөөд одоогийн байдлаар BYD-гийн олон загвар энэ стандартыг бүрэн хангаж байгаа хэмээн мэдээлжээ.  
   

⇒  FTSE 100 ИНДЕКС АНХ УДАА 10,000 ОНООГ ДАВЖЭЭ.

2026 оны 1 р сарын 2-нд, Лондоны FTSE 100 индекс 10 000 онооны босгыг анх удаа давж, Лондоны хөрөнгийн зах зээлийн түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн байна. 2025 онд 22%-иар өссөн нь 2009 оноос хойших хамгийн өндөр жилийн өсөлт болоод байна.  

• Ийм өндөр босго давснаараа FTSE 100 нь глобал хөрөнгийн зах зээлүүд дээрх өсөлтийн нэг илрэл болж байна.  
• 2025 онд FTSE 100 индекс Европын STOXX 600 болон АНУ-ын S&P 500 хэмжээнүүдээс сайн өссөн.  
• Ийм амжилт нь Британийн зах зээлийн итгэлийг нэмэгдүүлж, олон улсын хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг нэмэгдүүлэх боломжтой гэж шинжээчид үзэж байна.  

 FTSE 100-ийн өсөлтөд дараах салбарууд түлхүү нөлөөлжээ:  

• Уул уурхай (онцлог жишээ нь Fresnillo): үнэт металлын үнээ дагаад сайн өссөн.  
• Батлан хамгаалах компаниуд (Babcock, Rolls-Royce): Европын батлан хамгаалах зардлын өсөлтөд дэмжигдсэн.  
• Банкны салбар (Lloyds): өндөр хүү ба тогтвортой эдийн засгийн өсөлтөөс ашиг хүртсэн.  

2026 он эхлэл: 10,000 босгыг давсан нь хүчтэй зах зээлийн эхлэл бөгөөд хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг нэмэгдүүлж байна.