• Монголын хөрөнгийн биржийн тойм
• Монголбанк бодлогын хүүг 12.5%-д хэвээр хадгаллаа
• Монголын хөрөнгийн зах зээл 2.0” хөтөлбөрийг зарлалаа 
• Банкуудын зээлийн шалгуур бага зэрэг суларч, зээлийн эрэлт өсжээ 
• Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөний улмаас дэлхийн зах зээл дэх эрчим хүчний үнэ огцом өсөж байна 
• АНУ-д хүүгийн түвшинг гурван жил гаруй хугацаанд анх удаа нэмэгдүүллээ 
• Дэлхийн хөрөнгийн зах зээлийн тойм. 

Монголын хөрөнгийн бирж дээр өнгөрсөн долоо хоногт нийт 4.3 тэрбум төгрөгийн үнийн дүнтэй 5.9 сая ширхэг үнэт цаас арилжаалагджээ. Үнийн дүнгээр Хаан банк ХК, Голомт банк ХК, Ард Даатгал ХК, Ард Санхүүгийн Нэгдэл ХК болон Монголын Хөрөнгийн Бирж ХК хамгийн идэвхтэй арилжаалагдсан үнэт цааснууд байлаа. Тус хугацаанд нийт 1 удаагийн багцын арилжаа хийгдсэн байна. Тухайлбал:

• Ард Даатгал ХК  (AIC) – 492 мянган ширхэг үнэт цаасыг нэгжийн 680 үнээр, нийт 334.9 сая  төгрөгөөр арилжаалагджээ.  

Монголын хөрөнгийн зах зээлийн голлох индексүүдийн хөдөлгөөн эерэг байж, зах зээлийн өсөлтийн төлөв хадгалагдлаа. ТОП-20 индекс 2.93%-иар өсөж 64,900.55 нэгжид хүрсэн нь хөрөнгө оруулагчдын идэвх болон томоохон хувьцаануудын ханшийн өсөлт давамгайлсныг илэрхийлэв. Мөн MSE-A индекс 2.17%-ийн өсөлттэйгээр 25,001.81 нэгжид хүрч, зах зээлийн өндөр үнэлгээтэй компаниудын хувьцааны эрэлт нэмэгдсэн үзүүлэлт болсон байна. Харин MSE-B индекс 0.44%-иар өссөн нь хоёрдугаар болон гуравдугаар ангиллын компанийн хувьцаануудын хөдөлгөөн харьцангуй тогтвортой байсныг харууллаа. Нөгөө талаас FTI индекс 0.31%-иар буурч 1,050.41 нэгж болсон байна. Нийт дүнгээрээ тайлант долоо хоногт хөрөнгийн зах зээлийн ерөнхий чиг хандлага өсөлттэй байж, хөрөнгө оруулагчдын хүлээлт эерэг хэвээр хадгалагдсан бөгөөд зах зээлийн гол хөдөлгөгч хүч нь ТОП-20 болон MSE-A индекст багтах томоохон компаниуд байлаа.

⇒  МОНГОЛБАНК БОДЛОГЫН ХҮҮГ 12.5 ХУВЬД ХЭВЭЭР ХАДГАЛЛАА

Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хороо 2026 оны 9 дүгээр сарын 16–17-ны өдрийн хурлаар бодлогын хүүг 12.5%-д хэвээр хадгалах шийдвэр гаргалаа.

2026 оны 8-р сард улсын хэмжээнд жилийн инфляц 12.5%, Улаанбаатар хотод 11.6% болж, өмнөх сараас тус тус 0.5 болон 1.4 нэгж хувиар буурсан байна. Инфляц саарахад мах, хүнсний ногооны нийлүүлэлт нэмэгдэж, хүнсний үнийн өсөлт буурсан нь голлон нөлөөлжээ.

Монгол Улсын эдийн засаг 2026 оны эхний хагаст 7.7%-иар өссөн бөгөөд өсөлтөд уул уурхай, тээврийн салбар голлон хувь нэмэр оруулсан байна. Цаашид уул уурхай, тээврийн салбарын идэвхжил хадгалагдаж, уул уурхайн бус салбарын өсөлт аажмаар нэмэгдэх төлөвтэй байна.

Гадаад орчны хувьд Ойрх Дорнодын зөрчилдөөнөөс шалтгаалан газрын тос, эрчим хүчний үнэ өсөж, инфляцын дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэй хэвээр байна. Харин алт, зэсийн үнэ өндөр түвшинд хадгалагдаж байгаа нь худалдааны нөхцөл болон гадаад валютын нөөцөд эерэгээр нөлөөлж байна.

Монголбанк инфляцыг 2027 оны II улирлаас саарч, 2026 оны эцэст зорилтот түвшний дээд интервалд ойртох төлөвтэй гэж үзэж байна. Гэхдээ энэ оны төсвийн тодотгол болон 2027 оны төсөв батлагдах үйл явц нь инфляцын цаашдын төлөвт нөлөөлөх гол эрсдэлүүдийн нэг хэвээр байна.

Иймд Мөнгөний бодлогын хороо инфляц болон эдийн засгийн нөхцөл байдлын өөрчлөлтийг харгалзан бодлогын дараагийн алхмыг тухай бүр авч хэрэгжүүлэхээр байна.

⇒  МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ 2.0” ХӨТӨЛБӨРИЙГ ЗАРЛАЛАА

9-р сарын 15-ны өдөр Лондонгийн хөрөнгийн бирж групп (LSEG), Монголын хөрөнгийн бирж (МХБ) болон Үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төв (ҮЦТХТ) хамтран “Монголын хөрөнгийн зах зээл 2.0” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээ зарлалаа. Тус хөтөлбөр нь Монголын хөрөнгийн зах зээлийн технологи, дэд бүтцийг шинэчилж, олон улсын зах зээлтэй уялдаа холбоог бэхжүүлэх зорилготой урт хугацааны хамтын ажиллагааны төлөвлөгөө юм.

Хөтөлбөрийн хүрээнд арилжаа, төлбөр тооцоо, хадгаламжийн системийг олон улсын жишигт нийцүүлэн хөгжүүлэхээс гадна Монголын компаниудын давхар бүртгэл, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх чиглэлд анхаарах юм. Ингэснээр дотоодын компаниуд олон улсын хөрөнгийн зах зээлээс санхүүжилт татах боломж өргөжиж, хөрөнгө оруулагчдын оролцоо нэмэгдэх хүлээлттэй байна.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү санаачилга нь Монголын хөрөнгийн зах зээлийг дараагийн шатанд гаргаж, зах зээлийн ил тод байдал, хөрвөх чадвар болон олон улсын өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх чухал алхам болж байна.

⇒   БАНКУУДЫН ЗЭЭЛИЙН ШАЛГУУР БАГА ЗЭРЭГ СУЛАРЧ, ЗЭЭЛИЙН ЭРЭЛТ ӨСЖЭЭ

Монголбанкнаас гаргадаг “Банкны зээлийн төлөвийн судалгаа”-ний 2026 оны II улиралын тайлан өнгөрсөн долоо хоногт гарчээ. Тус судалгаа нь банкуудын зээлийн нийлүүлэлт, эрэлт болон тэдгээрийн өөрчлөлтийн шалтгааныг тодорхойлж, зээлийн зах зээлийн одоогийн болон ирээдүйн төлөвийг үнэлдэг чанарын судалгаа юм.

2026 оны II улиралд банкууд ААН болон иргэдийн зээлийн шалгуураа бага зэрэг сулруулсан байна. ААН-ийн зээлийн нөхцөл мөн бага зэрэг суларсан бол иргэдийн зээлийн нөхцөлд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гараагүй байна.

Зээлийн эрэлтийн хувьд ААН-ийн эрэлт 0.34, иргэдийнх 0.22 индексийн утгатайгаар өссөн байна. ААН-ийн зээлийн эрэлт нэмэгдэхэд үндсэн болон эргэлтийн хөрөнгийн санхүүжилтийн хэрэгцээ голлон нөлөөлсөн бол иргэдийн хувьд хэрэглэгчийн итгэл сайжирч, удаан эдэлгээт бараа худалдан авах болон бусад санхүүгийн хэрэгцээ нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ.

Ирэх улиралд банкууд ААН болон иргэдийн зээлийн нийлүүлэлтийг бага зэрэг нэмэгдүүлэх төлөвтэй байна. ААН-ийн зээлийн нийлүүлэлтийн индекс 0.19, иргэдийнх мөн 0.19 гарсан бөгөөд иргэдийн хувьд цалингийн зээлийн нийлүүлэлтийг түлхүү нэмэгдүүлэх хүлээлттэй байна.

Нөгөө талаас, ирэх улиралд ААН болон иргэдийн зээлийн нөхцөлийг ерөнхийд нь хэвээр хадгалах төлөвтэй байгаа бол ААН-ийн зээлийн шалгуурыг бага зэрэг сулруулж, иргэдийн зээлийн шалгуурыг хэвээр хадгалах хүлээлт давамгай байна.

Хувьцааны зах зээл: Үзүүлэлтүүд жигд бус байв. АНУ-ын индексүүд холимог үр дүнтэй байсан (S&P 500 болон Nasdaq бага зэрэг өссөн, Dow буурсан). Японы хувьцаа иений сулралын дунд өсөлттэй байлаа. Дэлхийн хувьцааны сангуудаас 23.2 тэрбум ам.долларын гаргалт гарсан нь сүүлийн есөн сарын хамгийн том гаргалт болов. Харин Азийн зах зээл урсгал татсан.

Төв банкууд: Томоохон эдийн засгууд мөнгөний бодлогоо чангарууллаа. АНУ-ын Холбооны Нөөцийн Банк хүүгээ 3.75–4% болгож өсгөв, Европын Төв Банк хадгаламжийн хүүгээ 2.5% болгож нэмэгдүүлэв, харин Японы Төв Банк 31 жилийн хамгийн өндөр түвшинд хүрч 1.25% болгон өсгөсөн нь зах зээлд гэнэтийн алхам байлаа. Эдгээр шийдвэрүүд нь нэгэн зэрэг чангаруулах үйл явцыг тодотголоо.

Түүхий эд: Газрын тосны үнэ геополитикийн эрсдэлийн улмаас нэг баррель нь $100-аас дээш хэвээр байна. Тодорхой бус цаг үед хөрөнгөө хамгаалах найдвартай гарц хайж буй хөрөнгө оруулагчид алтыг улам бүр ихээр худалдан авч байна.

Бондын зах зээл: Хөрөнгө оруулагчид чанартай хөрөнгө рүү чиглэв. Засгийн газрын бондын зах зээлд хөрөнгийн урсгал нэмэгдсэн бол өндөр өгөөжтэй өрийн хэрэгслээс хөрөнгө гарах хандлага ажиглагдлаа.

АНУ-ЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• S&P 500: +0.51%
• Dow Jones: -2.03%
• Nasdaq: +1.94%

Өнгөрсөн долоо хоногт АНУ-ын хөрөнгийн зах зээлийн голлох индексүүд холимог хөдөлгөөнтэй байлаа. Nasdaq индекс 1.94%-иар өсөж хамгийн өндөр өгөөжтэй индекс болсон бол S&P 500 индекс 0.51%-ийн өсөлттэй хаагдав. Харин Dow Jones индекс 2.03%-иар буурч, бусад гол индексүүдээс мэдэгдэхүйц хоцорсон үзүүлэлттэй байлаа.

Технологийн салбарын хувьцааны өсөлтийн нөлөөгөөр Nasdaq индекс бусад индексээс илүү сайн үзүүлэлт үзүүлэв. Ялангуяа хиймэл оюун ухаан, хагас дамжуулагч болон өндөр өсөлтийн технологийн компаниудын хувьцааны ханш өссөн нь хөрөнгө оруулагчдын эрэлтийг дэмжсэн байна.

Харин Dow Jones индексийн бууралтад АНУ-ын Засгийн газрын бондын өгөөж өсөж, бодлогын хүү өндөр түвшинд удаан хадгалагдах эрсдэлтэй холбоотой болгоомжлол нөлөөлөв. Хөрөнгө оруулагчид зээлийн өртөг нэмэгдэж, эдийн засгийн өсөлт саарч болзошгүй гэсэн хүлээлтээр уламжлалт салбарын хувьцаануудад ашиг хэрэгжүүлсэн байна. Долоо хоногийн онцлох үйл явдал нь АНУ-ын Холбооны Нөөцийн Сангийн мөнгөний бодлогын шийдвэр байсан бөгөөд энэхүү шийдвэрийн дараа зах зээлд хэлбэлзэл нэмэгдэж, хөрөнгө оруулагчдын анхаарал инфляц болон хүүгийн цаашдын төлөвт төвлөрлөө.

ЕВРОПЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• FTSE 100: +0.08%
• STOXX Europe 600: -0.48%
• DAX 40: -0.76%
• CAC 40: -0.83%

Өнгөрсөн долоо хоногт Европын хөрөнгийн зах зээлийн голлох индексүүд харьцангуй сул гүйцэтгэлтэй байлаа. FTSE 100 индекс 0.08%-иар өсөж эерэг бүсэд хаагдсан бол STOXX Europe 600 индекс 0.48%-иар, Германы DAX 40 индекс 0.76%-иар, Францын CAC 40 индекс 0.83%-иар тус тус буурлаа.

Европын зах зээлд хөрөнгө оруулагчид мөнгөний бодлогын төлөв, эдийн засгийн өсөлтийн эрсдэл болон олон улсын зах зээл дэх тодорхойгүй байдлыг анхааралтай ажигласан хэвээр байв. Ялангуяа экспортын чиг баримжаатай Германы компаниудын хувьцаанд дарамт үүссэн нь DAX 40 индексийн бууралтад голлон нөлөөлжээ.

Харин Их Британийн FTSE 100 индекс ашигт малтмал, эрчим хүчний салбарын томоохон компаниудын харьцангуй тогтвортой үзүүлэлтийн нөлөөгөөр өсөлттэй хаагдаж, бүс нутгийн бусад индексүүдээс илүү тогтвортой байлаа.

Нийт дүнгээрээ Европын хөрөнгийн зах зээл тайлант долоо хоногт болгоомжлол давамгайлсан төлөвтэй байсан бөгөөд хөрөнгө оруулагчид бодлогын хүү, инфляцын чиг хандлага болон эдийн засгийн өсөлтийн төлөвтэй холбоотой мэдээллийг хүлээсэн хэвээр байна.

АЗИЙН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• Nikkei 225: +2.14%
• KOSPI: +3.01%
• CSI 300: +0.74%
• SSEC: +1.16%

⇒   ОЙРХИ ДОРНОД ДАХЬ МӨРГӨЛДӨӨНИЙ УЛМААС ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ҮНЭ ОГЦОМ ӨСӨЖ БАЙНА

Йемений Хути бүлэглэл болон Саудын Арабын хоорондох мөргөлдөөн хурцдаж, газрын тос, байгалийн хийн нийлүүлэлтийн чухал замууд тасалдсанаар дэлхийн эрчим хүчний зах зээл хүндхэн нөхцөл байдалд ороод байна. Үүний үр дагавар дэлхий даяар мэдрэгдэж байгаа бөгөөд өрх айл, аж ахуйн нэгжүүд зардал өсөх, инфляцын дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэй байна.

Газрын тосны үнэ огцом өсөж, 6-р сард нэг баррель нь 70 ам.доллар байсан бол одоо 108 ам.доллароос давж, бараг 50 хувиар нэмэгдээд байна. Энэхүү өсөлтийн улмаас Их Британид шатахууны үнэ литр тутамд 170 пенсээс давж, 2022 оноос хойших хамгийн дээд түвшинд хүрсэн бол байгалийн хийн бөөний үнэ 7-р сараас хойш бараг хоёр дахин нэмэгджээ. Зохицуулах байгууллагуудын таамаглалаар, 1-р сард Их Британийн дотоодын эрчим хүчний үнийн дээд хязгаар 25 хувиар нэмэгдэж, өрхийн зардлыг жилд дунджаар 440 фунт стерлингээр өсгөх төлөвтэй байна. АНУ-д шатахууны үнэ галлон тутамд 4.32 ам.доллар болж, дизель түлшний үнэ 6 ам.доллароос давж түүхэн дээд түвшинд хүрсэн нь 2022 онд Орос Украинд халдсаны дараах дээд түвшнээс ч өндөр гарлаа.

Эдгээр үнийн огцом өсөлтийн цаана байгаа нийлүүлэлтийн тасалдал нь мэдэгдэхүйц юм. Нэгэн цагт өдөрт 21 сая баррель газрын тос тээвэрлэдэг байсан Ормузын хоолойн урсгал Ираны дайралт болон АНУ-ын хориг арга хэмжээний дараа 8.6 сая орчим болж буурсан байна. Саудын Арабын өдөрт 3.6 сая баррель хүчин чадалтай зам болох Зүүн-Баруун хоолойг дроны дайралтын дараа хаасан бөгөөд засвар нь хэдэн долоо хоног үргэлжлэх төлөвтэй байна. Үүний зэрэгцээ, Хуситууд дэлхийн газрын тосны худалдааны бас нэгэн боомилсон цэг болох Баб аль-Мандаб хоолойн ойролцоох газрыг эзэлж, цаашид тасалдах вий гэсэн болгоомжлолыг төрүүлж байна. Үүнээс гадна Украины дрон Оросын боловсруулах үйлдвэрүүдэд хийсэн дайралт нь дэлхийн дизель хангамжийг бууруулж, аль хэдийн хүндэрсэн зах зээлд дарамт учруулж байна.

Цаашид АНУ болон Ираны хоорондох энх тайвны хэлэлцээ амжилттай болбол үнэ буурах магадлалтай гэсэн хүлээлт байна. Газрын тосны үнэ нэг баррель нь 120 ам.доллар хүртэл огцом өссөний дараа 6-р сард байгуулсан урьдчилсан хэлэлцээрийн үр дүнд үнэ түр хугацаанд дайн эхлэхээс өмнөх түвшиндээ эргэн бууж байв. Гэсэн хэдий ч асуудал шийдэгдэхгүй хэвээр үлдвэл дэлхий нийтээрээ инфляцын байнгын дарамт, үргэлжилж, эдийн засгийн өсөлт сулран, өрхийн амьжиргааны өртөг олон салбарт нэмэгдэх төлөвтэй байна.

⇒  АНУ-Д ХҮҮГИЙН ТҮВШИНГ ГУРВАН ЖИЛ ГАРУЙ ХУГАЦААНД АНХ УДАА НЭМЭГДҮҮЛЛЭЭ.