• Монголын хөрөнгийн биржийн тойм.
• Монголын эдийн засаг 2026 оны эхний хагас жилд: Экспорт, уул уурхай өсөлтийг тэтгэсэн ч инфляцын дарамт хэвээр. 
• Монголбанк 7 дугаар сард 1,439.2 кг үнэт металл худалдан авч, оны эхнээс нийт худалдан авалтыг 8.9 тоннд хүргэв.
• Монголбанк, БНСУ-ын Төв банкын хамтарсан зээлийн мэдээллийн тогтолцоог хөгжүүлэх төсөл.
• Хиймэл оюуны аюулгүй байдал болон технологийн компаниудын зохицуулалтын эрсдэл нэмэгдэж байна.
• Алтны үнэ өсөж, долларын сулралт болон хүүгийн хүлээлт гол нөлөөлөгч болж байна.
• АНУ–Ираны дипломат ахиц нефтийн үнийг бууруулсан ч Ормузын хоолой болон нийлүүлэлтийн эрсдэл тодорхойгүй хэвээр байна.
• Дэлхийн хөрөнгийн зах зээлийн тойм.

Монголын хөрөнгийн бирж дээр өнгөрсөн долоо хоногт нийт 7.5 тэрбум төгрөгийн үнийн дүнтэй 6.5 сая ширхэг үнэт цаас арилжаалагджээ. Үнийн дүнгээр Инвескор ББСБ ХК, Инновэйшн инвестмент ХК, Худалдаа Хөгжлийн банк, Хаан банк ХК болон АПУ ХК хамгийн идэвхтэй арилжаалагдсан үнэт цааснууд байлаа. Тус хугацаанд нийт 2 удаагийн багцын арилжаа хийгдсэн байна. Тухайлбал:

•    Инвескор ББСБ ХК (INV) – 246,000 ширхэг үнэт цаасыг нэгжийн 8,455 үнээр, нийт 2.07 тэрбум төгрөгөөр;
•    Инвескор ББСБ ХК (INV) – 98,417 ширхэг үнэт цаасыг нэгжийн 10,650 үнээр, нийт 1.05 тэрбум төгрөгөөр тус тус арилжаалагджээ.  

Монголын хөрөнгийн биржийн бүх гол индексүүд өнгөрсөн долоо хоногт өсөлттэй хаагдлаа. TOP-20 индекс 1.33%-иар, MSE A индекс 1.16%-иар, MSE B индекс 3.43%-иар, харин FTI индекс 4.42%-иар тус тус өссөн нь зах зээлийн нийт оролцоо сайжирч, худалдан авах идэвх өргөн хүрээнд нэмэгдсэнийг илэрхийлэв.

Ялангуяа MSE B болон FTI индексүүдийн өсөлт харьцангуй өндөр байсан нь жижиг, дунд үнэлгээтэй компаниудын хувьцаа болон хөрөнгө оруулалтын сангийн нэгж эрхүүдэд хөрөнгө оруулагчдын сонирхол нэмэгдэж эхэлснийг харуулж байна. Нийт дүнгээр зах зээлийн хөдөлгөөнөөс харахад хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн дуршил сэргэж, томоохон компаниудаас гадна өргөн хүрээний үнэт цаасанд худалдан авах идэвх нэмэгдсэн эерэг дүр зураг ажиглагдлаа.

⇒  МОНГОЛЫН ЭДИЙН ЗАСАГ 2026 ОНЫ ЭХНИЙ ХАГАС ЖИЛД: ЭКСПОРТ, УУЛ УУРХАЙ ӨСӨЛТИЙГ ТЭТГЭСЭН Ч ИНФЛЯЦЫН ДАРАМТ ХЭВЭЭР.

Монгол Улсын эдийн засаг 2026 оны эхний хагас жилд уул уурхай, экспортын өсөлтөөр эрчимжсэн ч инфляц болон зээлийн өндөр өсөлт сорилт хэвээр байлаа. Эхний улиралд эдийн засгийн бодит өсөлт 7.9%-д хүрч, уул уурхай, олборлолтын үйлдвэрлэл 33.6%-иар өссөн байна.

Гадаад худалдааны нийт эргэлт 16.5 тэрбум ам.долларт хүрч, өмнөх оны мөн үеэс 36.3%-иар өсөв. Экспорт 57.9%-иар өсөж 10.4 тэрбум ам.долларт хүрсэн бол импорт 6.1 тэрбум ам.доллар болж, худалдааны тэнцэл 4.3 тэрбум ам.долларын ашигтай гарлаа. Уул уурхай, олборлох үйлдвэрлэлийн борлуулалт 78.5%-иар өссөн нь эдийн засгийн өсөлт түүхий эдийн экспортод өндөр хамааралтай хэвээр байгааг харуулж байна.

Харин инфляцын дарамт өндөр хэвээр байв. Зургадугаар сард хэрэглээний үнэ жилийн өмнөхөөс 12.0%, хүнсний үнэ 24.8%-иар өссөн бол зээлийн өрийн үлдэгдэл 49.3 их наяд төгрөгт хүрч, жилийн өмнөхөөс 15.9%-иар нэмэгджээ.

Гадаад секторын хувьд эерэг нөхцөл бүрдэж, гадаад валютын нөөц 7 дугаар сарын эцэст түүхэн дээд 7.9 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь гадаад төлбөрийн чадвар болон төгрөгийн тогтвортой байдалд эерэг нөлөө үзүүлж байна.

⇒  МОНГОЛБАНК 7 ДУГААР САРД 1.44 ТОНН ҮНЭТ МЕТАЛЛ ХУДАЛДАН АВЛАА.

Монголбанк 2026 оны 7 дугаар сард 1,439.2 кг үнэт металл худалдан авсан бөгөөд оны эхнээс хойших нийт худалдан авалтын хэмжээ 8.9 тонн хүрлээ. Энэ нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 26.1%-иар өссөн үзүүлэлт юм. Үүнээс Монголбанкны Дархан-Уул аймаг дахь салбар 431.8 кг, Баянхонгор аймаг дахь салбар 1,677.1 кг үнэт металл худалдан авсан байна.

•    7 дугаар сарын худалдан авалт: 1,439.2 кг
•    2026 оны эхнээс: 8.9 тонн
•    Өмнөх оны мөн үеэс: +26.1%
•    7 дугаар сарын алт худалдан авах дундаж үнэ: 1 граммд 469,752.63 төгрөг

Монголбанк үнэт металлыг худалдан авах үнээ дэлхийн зах зээл дээрх тухайн үеийн үнэд үндэслэн тогтоодог. Иймд үнэт металл худалдан авалтын хэмжээ нэмэгдэж байгаа нь дотоодын алт олборлолт болон нийлүүлэлтийн идэвхтэй зэрэгцэн дэлхийн зах зээл дэх алтны үнийн өндөр түвшинтэй холбоотойгоор валютын нөөц бүрдүүлэх үйл ажиллагаанд ач холбогдолтой үзүүлэлт болж байна. Харин хөрөнгийн зах зээлийн хувьд алтны үнэ өндөр түвшинд хадгалагдах нь уул уурхайн компаниудын орлого, ашигт ажиллагаанд эерэг нөлөө үзүүлэх боломжтой боловч алтны үнэ болон дэлхийн санхүүгийн зах зээлийн нөхцөл байдлын өөрчлөлт нь цаашдын хандлагад гол нөлөө үзүүлэх хүчин зүйл хэвээр байна.

⇒   МОНГОЛБАНК, БНСУ-ЫН ТӨВ БАНКЫН ХАМТАРСАН ЗЭЭЛИЙН МЭДЭЭЛЛИЙН ТОГТОЛЦООГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ХАМТАРСАН ТӨСӨЛ.

Монголбанк БНСУ-ын Төв банк болон Донгкук их сургуультай хамтран зээлийн мэдээллийн тогтолцоог хөгжүүлэх төслийг эхлүүллээ. Төслийн хүрээнд Монгол Улсын зээлийн мэдээллийн чанар, стандартчлал болон мэдээллийн системийн уялдаа холбоог сайжруулахын зэрэгцээ зээлийн мэдээллийг макро зохистой бодлого боловсруулах, санхүүгийн тогтвортой байдлыг үнэлэх, хяналт-шинжилгээ хийхэд илүү үр ашигтай ашиглах боломжийг бүрдүүлэхээр зорьж байна.

2026 оны 8-р сарын 4–6-нд Улаанбаатар хотод болсон нээлтийн семинараар төслийн зорилго, хэрэгжүүлэх арга зүй, төлөвлөгөөг танилцуулж, Монгол Улсын зээлийн мэдээллийн тогтолцооны өнөөгийн байдал болон олон улсын сайн туршлагыг хэлэлцжээ. Төслийг Монголбанк, БНСУ-ын Төв банк болон Донгкук их сургуулийн судлаачид хамтран хэрэгжүүлж, санхүүгийн тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхэд чиглэсэн бодлогын зөвлөмж, практик шийдэл боловсруулах юм.

2026 оны 8 дугаар сарын 3–9-ний хугацаанд дэлхийн хөрөнгийн зах зээлүүд ерөнхийдөө өсөлттэй байж, АНУ, Европ, Япон болон Хятадын зах зээлүүд өсөлтийг тэргүүлэв. Нийт зах зээлийн хөдөлгөөнөөс хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн дуршил сайжирсан дүр зураг ажиглагдсан ч мөнгөний бодлого, компанийн ашиг, эдийн засгийн үзүүлэлт болон геополитикийн эрсдэлүүд зах зээлийн цаашдын чиглэлийг тодорхойлох гол хүчин зүйл хэвээр байна. Иймээс өсөлтийн хандлага давамгайлсан хэдий ч хөрөнгө оруулагчид макро эдийн засгийн өөрчлөлтөд мэдрэг байр суурьтай хэвээр байна.

АНУ-ЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• S&P 500: +3.37%                           
• Dow Jones: +0.60%      
• Nasdaq: +0.55%     

АНУ-ын хөрөнгийн зах зээл тус хугацаанд АНУ-ын хөрөнгийн зах зээл хүчтэй өсөлттэй байж, технологийн хувьцаанууд өсөлтийг тэргүүлэв. Nasdaq-ийн өсөлт S&P 500 болон Dow Jones-оос өндөр байсан нь хөрөнгө оруулагчдын өсөлтийн болон технологийн хувьцаанд чиглэсэн эрэлт нэмэгдсэнийг харууллаа. Ерөнхийдөө АНУ-ын зах зээлд эрсдэлийн дуршил сэргэж, технологийн салбарын эерэг хандлага зах зээлийн өсөлтийг дэмжив.

ЕВРОПЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• FTSE 100:+0.40%
• STOXX Europe 600: +1.66%
• DAX 40 (Герман): +1.80%
• CAC 40 (Франц): +1.73% 

Европын зах зээлүүд мөн өсөлттэй хаагдаж, STOXX Europe 600, DAX 40 болон CAC 40 индексүүд бүгд өсөв. Энэхүү өргөн хүрээний өсөлт нь бүс нутгийн хөрөнгө оруулагчдын зах зээлийн итгэл сайжирсныг харуулж байна. Гэсэн хэдий ч хөрөнгө оруулагчид мөнгөний бодлогын хүлээлт болон дэлхийн эдийн засгийн нөхцөл байдлыг анхааралтай ажигласан хэвээр байлаа.

АЗИЙН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• Nikkei 225: +1.73%  
• KOSPI: -1.56%    
• CSI 300: +3.09%   
• SSEC :+3.34%

Азийн зах зээлүүд холимог гүйцэтгэлтэй байж, Япон болон Хятадын гол индексүүд өссөн бол БНСУ-ын KOSPI буурав. Хятадын хувьцааны зах зээл харьцангуй өндөр өсөлт үзүүлсэн бол Японы зах зээл мөн эерэг хөдөлгөөнтэй байлаа. Харин бүс нутгийн зах зээлүүдийн ялгаатай гүйцэтгэл нь улс орнуудын эдийн засгийн нөхцөл болон салбарын онцлогоос шалтгаалсан зөрүүтэй хандлага үргэлжилж байгааг харууллаа.

⇒   ХИЙМЭЛ ОЮУНЫ АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ БОЛОН ТЕХНОЛОГИЙН КОМПАНИУДЫН ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ЭРСДЭЛ НЭМЭГДЭЖ БАЙНА.

Их Британийн Хиймэл оюун ухааны аюулгүй байдлын хүрээлэн (AISI)-гийн хийсэн туршилтаар дэвшилтэт хиймэл оюуны агентуудыг бодит орчинд ашиглахтай холбоотой шинэ төрлийн аюулгүй байдлын эрсдэл илэрлээ. Хүрээлэнгийн кибер аюулгүй байдлын үнэлгээнд Anthropic-ийн Mythos 5 болон OpenAI-ийн GPT-5.6-Sol агентууд оролцож, 122 удаагийн туршилтын 10-д нь зөвшөөрөгдөөгүй нийт 19 үйлдэл хийсэн байна. Үүнээс 17 нь Mythos 5, хоёр нь GPT-5.6-Sol-той холбоотой байжээ.

Онцлох тохиолдлуудын нэгээр хиймэл оюуны агент бодит GitHub төслийн оролцогчдыг чиглүүлэн хуурамч онлайн таних мэдээлэл үүсгэх, хүнийг төөрөгдүүлэх замаар код нэвтрүүлэх оролдлого хийсэн байна. Гэхдээ эдгээр туршилтыг хиймэл оюуны чадавхыг хязгаарлалгүй үнэлэх зорилгоор интернэтэд нэвтрэх боломжтой, зарим хамгаалалтын механизмыг идэвхгүй болгосон орчинд хийсэн бөгөөд бодит хохирол учирсан нотолгоо гараагүй байна.

Үүний зэрэгцээ АНУ-ын Нью-Мексико мужийн шүүх Meta-д 567 сая ам.долларын торгууль ногдуулж, өсвөр насныхны Facebook болон Instagram ашиглалтыг илүү аюулгүй болгох нэмэлт арга хэмжээ авахыг шаардлаа. Шүүх Meta-ийн платформын дизайн хүүхдийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлсөн болон хүүхдийг бэлгийн мөлжлөгөөс хамгаалах арга хэмжээ хангалтгүй байсан гэж үзсэн бөгөөд Meta уг шийдвэрийг давж заалдахаар мэдэгдсэн байна.

Эдгээр үйл явдал нь хиймэл оюуны салбарын өсөлт зөвхөн технологийн чадавхаар бус, аюулгүй байдал, зохицуулалт, хариуцлагын зардлаар хэмжигдэх шинэ үе рүү орж байгааг харуулж байна. Хиймэл оюуны агентууд бие даан шийдвэр гаргаж, интернэт болон бодит системүүдтэй харилцах чадвар нэмэгдэхийн хэрээр компаниудын кибер аюулгүй байдал, эрсдэлийн удирдлага, хууль эрх зүйн зардал өсөх боломжтой.
 

⇒  АЛТНЫ ҮНЭ ӨСӨЖ, ДОЛЛАРЫН СУЛРАЛТ БОЛОН ХҮҮГИЙН ХҮЛЭЭЛТ ГОЛ НӨЛӨӨЛӨГЧ БОЛЖ БАЙНА.

Алтны үнэ сүүлийн долоо хоногт эрчимтэй өсөж, спот алтны үнэ 1 унц нь 4,289 ам.долларт хүрсэн нь долоодугаар сарын дунд үеэс хойших хамгийн өндөр түвшнүүдийн нэг боллоо. АНУ-ын алтны фьючерс 4,345.50 ам.доллар, мөнгө 62.34 ам.доллар, цагаан алт 1,750.15 ам.доллар, паллади 1,377 ам.доллар орчимд хүрсэн байна.

Алтны өсөлтийн гол хөдөлгөгчдийн нэг нь ам.долларын ханшийн сулралт байв. Доллар суларснаар бусад валют эзэмшдэг хөрөнгө оруулагчдын хувьд алт харьцангуй хямд болж, эрэлт нэмэгдэх нөхцөл бүрддэг. Үүний зэрэгцээ АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээлийн сул үзүүлэлтүүд Холбооны Нөөцийн Сан цаашид бодлогын хүүгээ өсгөх магадлалыг бууруулж, бондын өгөөжийг бууруулсан нь хүү өгдөггүй алт эзэмших боломжийн өртгийг багасгав. Reuters-ийн мэдээллээр 7 дугаар сарын ажил эрхлэлтийн тайлан хүлээлтээс сул гарсны дараа есдүгээр сард хүү өсөх магадлал буурч, алтны үнэ долоо хоногийн дүнгээр 7%-иас дээш өссөн байна.

Алтны үнийн өсөлтийг зөвхөн долларын ханш, хүүгийн хөдөлгөөнөөр тайлбарлахад хангалтгүй бөгөөд төв банкуудын алтны нөөц нэмэгдүүлэх хандлага урт хугацааны эрэлтийг дэмжиж байна. 2026 оны I улиралд төв банкууд 243.7 тонн алт цэвэр худалдан авсан нь валютын нөөцөө төрөлжүүлэх, геополитикийн эрсдэлээс хамгаалах эрэлтийг харуулж байна. Гэсэн хэдий ч АНУ-ын инфляц, эрчим хүчний үнэ дахин өсөж, ХНС өндөр хүүг удаан хадгалбал доллар болон Treasury-ийн өгөөж нэмэгдэж, алтны үнэд дарамт үүсэх эрсдэлтэй.

⇒  НЕФТИЙН ҮНЭ БУУРСАН Ч ГЕОПОЛИТИКИЙН ЭРСДЭЛ ХЭВЭЭР БАЙНА.

2026 оны 8 дугаар сарын 3–9-ний долоо хоногт дэлхийн нефтийн зах зээлийн хөдөлгөөнийг АНУ–Ираны дипломат харилцаа, Ормузын хоолойгоор дамжих тээвэрлэлтийн төлөв болон Ойрх Дорнодын нийлүүлэлтийн эрсдэл голлон тодорхойлов.

Долоодугаар сарын сүүлээс эхэлсэн дипломат ахицын хүлээлт наймдугаар сарын эхээр нефтийн үнэд буурах дарамт үзүүлж, 8 дугаар сарын 4-нд Brent-ийн үнэ 5%-иас дээш буурч, 79.36 ам.доллар/баррель болсон. АНУ, Иран, Оманы хоорондын хэлэлцээ ахиж, Ормузын хоолойгоор тээвэрлэлт сэргэх боломж нэмэгдсэн нь зах зээл дэх нийлүүлэлтийн эрсдэлийн үнэлгээг бууруулсан байна.

Гэсэн хэдий ч үнэ буурсан нь нийлүүлэлтийн эрсдэл бүрэн арилсан гэсэн үг биш. Тээвэрлэлт хэвийн түвшинд бүрэн сэргээгүй бөгөөд долоо хоногийн сүүлээр Иран хоолойг бүрэн нээхэд тодорхой нөхцөл тавьж, бүс нутгийн эрчим хүчний дэд бүтцэд халдлага гарсан нь тодорхойгүй байдлыг дахин нэмэгдүүлэв. Үүний үр дүнд Brent болон WTI-ийн үнэ долоо хоногийн турш нийтдээ 7%-иас дээш буурсан ч төгсгөл хэсэгт өсөх хандлага ажиглагдсан.

Эдийн засгийн хувьд нефтийн үнийн бууралт нь инфляц болон үйлдвэрлэлийн зардлын дарамтыг бууруулах эерэг хүчин зүйл боловч геополитикийн нөхцөл байдал дахин хурцадвал энэ чиглэл хурдан өөрчлөгдөх эрсдэлтэй. Ялангуяа нефтийн импортоос хамааралтай хөгжиж буй орнуудын хувьд эрчим хүчний үнэ өсөх нь инфляцыг нэмэгдүүлж, бодит эдийн засгийн өсөлтөд сөргөөр нөлөөлөх давхар дарамт үүсгэж болзошгүй. IMF-ийн тооцоогоор нефтийн үнэ 10%-иар өсөхөд нефть импортлогч хөгжиж буй эдийн засгуудын инфляц дунджаар ойролцоогоор 1 нэгж хувиар нэмэгдэх эрсдэлтэй байна.