• Монголын хөрөнгийн биржийн тойм.
• Монголбанк оны эхний хоёр сард 2.3 тонн үнэт металл худалдан авлаа.
• Хэрэглээний зээлийн чанар муудаж, автомашины зээлийн чанаргүйдэлт 16%-д хүрлээ.
• Монгол улс “Сенчири-5” бондыг олон улсын зах зээлд амжилттай гаргалаа.
• Нефтийн үнэ $110-оос давж, сүүлийн хоёр жил хагасын дээд түвшинд хүрлээ.
• Хятад улс 2030 хүртэлх эрчим хүч ба эдийн засгийн зорилтоо танилцууллаа.
• Дэлхийн хөрөнгийн зах зээлийн тойм.

Монголын хөрөнгийн бирж дээр долоо хоногийн хугацаанд нийт 11.3 тэрбум төгрөгийн үнийн дүн бүхий 4.76 сая ширхэг үнэт цаас арилжаалагджээ. Үүнээс Голомт Банк ХК, Хаан банк ХК, АПУ ХК, Таван толгой ХК болон Инновэйшн инвестмент ХК арилжааны үнийн дүнгээр тэргүүлсэн байна. Тус хугацаанд багцын арилжаа зохион байгуулагдаагүй байна.  

Өнгөрсөн долоо хоногт Монголын хөрөнгийн биржийн индексүүд бүгд бууралттай хаагдлаа. TOP-20 индекс 52,652.25 нэгжид хүрч 1.40%-иар буурсан бол идэвхтэй арилжаалагддаг хувьцаануудыг илэрхийлдэг MSE A индекс 20,178.14 нэгжид хүрч 1.00%-иар буурсан байна. Харин дунд, жижиг компаниудын сегментийг илэрхийлдэг MSE B индекс 14,474.90 нэгжид хүрч 1.95%-иар буурсан нь тухайн сегментэд илүү хүчтэй засвар хөдөлгөөн ажиглагдсаныг харууллаа. Нийт зах зээлийн хувьд хөрөнгө оруулагчдын идэвх саарч, богино хугацаанд ашиг хураах хөдөлгөөн давамгайлсан долоо хоног боллоо.

⇒  МОНГОЛБАНК ОНЫ ЭХНИЙ ХОЁР САРД 2.3 ТОНН ҮНЭТ МЕТАЛЛ ХУДАЛДАН АВЛАА

Монголбанк 2026 оны 2 дугаар сард 396.1 кг үнэт металл худалдан авч, оны эхнээс хуримтлагдсан дүнгээр нийт 2.3 тонн үнэт металл худалдан авсан талаар мэдээллээ. Энэ нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 19.7%-иар өссөн үзүүлэлт болж байна.

Бүс нутгаар авч үзвэл, Дархан-Уул аймаг дахь Монголбанкны салбар 89.0 кг, Баянхонгор аймаг дахь салбар 477.3 кг үнэт металл худалдан авсан байна. Эдгээр бүсүүд нь Монгол Улсын алт олборлолт идэвхтэй явагддаг гол бүс нутгуудад тооцогддог бөгөөд орон нутгийн олборлогчид алтаа Монголбанкаар дамжуулан албан ёсны сувгаар борлуулах нь нэмэгдэж буйг илтгэж байна.

Монголбанк үнэт металл худалдан авах үнийг дэлхийн зах зээлийн ханштай уялдуулан тогтоодог бөгөөд 2026 оны 2 дугаар сард алт худалдан авах дундаж үнэ 576,654.17 төгрөг байжээ.

Гол үзүүлэлтүүд:

• 2026 оны 2-р сард худалдан авсан үнэт металл: 396.1 кг
• 2026 оны эхнээс нийт худалдан авалт: 2.3 тонн
• Жилийн өсөлт: +19.7%
• 2-р сарын алт худалдан авах дундаж үнэ: 576,654.17 төгрөг/гр

Монголбанк үнэт металл худалдан авах үйл ажиллагаагаар дамжуулан гадаад валютын улсын нөөцийг нэмэгдүүлэх, төгрөгийн ханшийн тогтвортой байдлыг дэмжих, мөн алтны худалдааг албан ёсны сувгаар эргэлтэд оруулах бодлогыг хэрэгжүүлж байна.  

⇒  ХЭРЭГЛЭЭНИЙ ЗЭЭЛИЙН ЧАНАР МУУДАЖ, АВТОМАШИНЫ ЗЭЭЛИЙН ЧАНАРГҮЙДЭЛТ 16%-Д ХҮРЛЭЭ

Банкны салбарын 2025 оны IV улирлын тайлангаас харахад иргэдийн хэрэглээний зээлийн чанар муудаж, 10 зээл тутмын 1 нь чанаргүй ангилалд шилжсэн байна. Ялангуяа автомашины зээлийн чанаргүйдэл огцом өссөн нь банкны салбарын эрсдэлийг нэмэгдүүлж буй гол хүчин зүйлсийн нэг болжээ.

Тодруулбал, автомашины зээлийн чанаргүйдэл 2025 онд 16%-д хүрч, хэрэглээний зээлийн дундаж үзүүлэлтээс өндөр түвшинд гарсан байна. Мөн цалин, тэтгэврийн зээл болон кредит картын зээлийн чанаргүйдэл 2024 онтой харьцуулахад өссөн үзүүлэлттэй гарчээ.

Харин эдийн засгийн салбаруудад буюу бизнесийн зориулалттай зээлүүдийн чанар сайжирч, чанаргүй зээлийн хэмжээ буурсан нь банкны салбарын нийт зээлийн багцын эрсдэлийг тодорхой хэмжээнд бууруулж байгаа аж.

Банкны зээлийн ангиллаар авч үзвэл, 90 хоногоос дээш хугацаанд зээлийн төлөлт хийгдээгүй тохиолдолд тухайн зээл чанаргүй зээлд тооцогддог. Хэрэглээний зээлийн чанар муудаж байгаа нь өрхийн санхүүгийн ачаалал нэмэгдэж, ялангуяа автомашины зээлийн эргэн төлөлтөд дарамт үүсч байгааг илтгэж байна.

⇒ МОНГОЛ УЛС “СЕНЧИРИ-5” БОНДЫГ ОЛОН УЛСЫН ЗАХ ЗЭЭЛД АМЖИЛТТАЙ ГАРГАЛАА

Монгол Улсын Засгийн газар олон улсын санхүүгийн зах зээлд “Сенчири-5” нэртэй 500 сая ам.долларын бондыг амжилттай арилжааллаа. Тус бонд нь 6 жилийн хугацаатай, 5.95%-ийн хүүтэй бөгөөд арилжаанд оролцсон хөрөнгө оруулагчдын эрэлт өндөр байсан нь Монгол Улсын макро эдийн засгийн төлөвт итгэх итгэл хэвээр байгааг харуулж байна.

Бондын арилжаатай зэрэгцэн Засгийн газар өрийн зохицуулалтын арга хэмжээ авч, 2026 онд төлөгдөх 5.125%-ийн хүүтэй “Номад” бонд, мөн 2028 онд төлөгдөх 8.65%-ийн хүүтэй “Сенчири-2” бондын нийт 321.6 сая ам.долларыг буцаан худалдан авсан байна.  

“Сенчири-5” бондын арилжаанд 1.6 тэрбум ам.долларын захиалга ирсэн нь анх санал болгосон хэмжээнээс 3.2 дахин өндөр байжээ. Энэ нь Монгол Улсын бондын зах зээлд хөрөнгө оруулагчдын сонирхол өндөр байгааг илтгэж байна.

Сангийн яамны мэдээлснээр, олон улсын зах зээл геополитикийн хурцадмал байдлаас шалтгаалан савлагаатай байсан ч Монгол Улс бондоо амжилттай гаргасан нь өрийн удирдлагын бодлого үр дүнтэй хэрэгжиж байгаагийн илрэл бөгөөд төсөв, төлбөрийн тэнцэлд ирэх гадаад өрийн дарамтыг бууруулах, валютын ханшийг тогтвортой байлгахад эерэг нөлөө үзүүлэх юм.

2026 оны 3-р сарын 2-ноос 6-ны хооронд дэлхийн хөрөнгийн зах зээлүүдэд эрсдэлийн дуршил мэдэгдэхүйц буурч, АНУ, Европ болон Азийн гол индексүүд бүгд уналттай хаагдлаа. Энэ долоо хоногийн зах зээлийн хөдөлгөөнд геополитикийн хурцадмал байдал, ялангуяа АНУ-Ираны хоорондын зөрчил нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор нефтийн үнэ огцом өссөн явдал голлон нөлөөлсөн байна. Эрчим хүчний үнийн өсөлт нь инфляц дахин нэмэгдэх, эдийн засгийн өсөлт саарах эрсдэлийг нэмэгдүүлж, хөрөнгө оруулагчдыг илүү болгоомжтой байр суурь баримтлахад хүргэв. Үүний зэрэгцээ технологийн салбарын өндөр үнэлгээ болон хиймэл оюун ухааны хөрөнгө оруулалтын тогтвортой байдлын талаархи эргэлзээ зах зээлд нэмэлт дарамт үзүүлж, хөрөнгө оруулагчид эрсдэлтэй активуудаас татгалзан илүү хамгаалалттай хөрөнгө рүү шилжих хандлага давамгайлсан долоо хоног боллоо.

АНУ-ЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• S&P 500: -2.06%
• Dow Jones: -2.87%
• Nasdaq: -1.59%

Өнгөрсөн долоо хоногт АНУ-ын хөрөнгийн зах зээл бууралттай байлаа. S&P 500 −2.06%, Dow Jones −2.87%, Nasdaq −1.59% унаж, сүүлийн саруудын хамгийн сул долоо хоногуудын нэг болсон байна. Зах зээлд голлон дарамт үзүүлсэн хүчин зүйл нь Ойрхи Дорнод дах геополитикийн хурцадмал байдал нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор нефтийн үнэ огцом өссөн явдал байв. Энэ нь инфляц дахин нэмэгдэх эрсдэлийг бий болгож, хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн дуршлыг бууруулсан байна. 

ЕВРОПЫН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• FTSE 100: -4.60%
• STOXX Europe 600: -4.77%
• DAX 40 (Герман): -4.47%
• CAC 40 (Франц): -4.90%

Европын зах зээлүүд мөн адил өргөн хүрээтэй бууралтад орлоо. FTSE 100 −4.60%, STOXX Europe 600 −4.77%, DAX 40 −4.47%, CAC 40 −4.90% буурч, бүс нутгийн индексүүдийн уналт АНУ-аас ч илүү хүчтэй байв. Нефть болон байгалийн хийн үнэ өссөн нь Европын эдийн засагт инфляц болон өсөлтийн дарамт нэмэгдэх болзошгүй гэсэн болгоомжлолыг үүсгэж, банк, үйлдвэрлэл, аялал жуулчлалын салбарын хувьцаанд хүчтэй нөлөөлсөн байна.

АЗИЙН ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ

• Nikkei 225: -4.06%
• KOSPI: -10.56%
• CSI 300: -1.62%
• SSEC : -0.66%

Азийн зах зээлүүд мөн бууралттай хаагдлаа. Nikkei 225 −4.06%, KOSPI −10.56%, CSI 300 −1.62%, SSEC −0.66% унасан бөгөөд ялангуяа Солонгосын зах зээл хамгийн их уналт үзүүлэв. Эрчим хүчний үнэ өсөх нь экспортын эдийн засагт сөргөөр нөлөөлнө гэсэн болгоомжлол, мөн дэлхийн зах зээл дэх эрсдэлийн бууралт Азийн технологи болон үйлдвэрлэлийн салбарын хувьцаанд дарамт үзүүлжээ.

⇒  НЕФТИЙН ҮНЭ $110-ООС ДАВЖ, СҮҮЛИЙН ХОЁР ЖИЛ ХАГАСЫН ДЭЭД ТҮВШИНД ХҮРЛЭЭ

Лондоны ICE биржийн арилжааны үеэр Brent маркийн нефтийн үнэ нэг баррель нь 110 ам.доллароос давж, 111.4 ам.долларт хүрсэн нь 2022 оны долоодугаар сараас хойших хамгийн өндөр түвшин боллоо. Хэдийгээр арилжааны явцад үнэ хэсэгчлэн буурч 108.6 ам.доллар орчимд тогтворжсон ч дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд хүчтэй савлагаа үргэлжилж байна.

Зах зээлд үнийн огцом өсөлтөд Ойрхи Дорнод дахь зэвсэгт мөргөлдөөн, ялангуяа Ирантай холбоотой хурцадмал байдал голлон нөлөөлжээ. Зөрчил даамжирсны улмаас Персийн булан дахь нефтийн нийлүүлэлт болон тээвэрлэлтийн эрсдэл эрс нэмэгдсэн байна.

Шинжээчдийн мэдээлснээр, Персийн буланд байрлах зарим улс олборлолтоо багасгах эсвэл ордуудаа түр хугацаанд хаах шийдвэр гаргасан нь зах зээл дээр нийлүүлэлтийн хомсдол үүсэх болгоомжлолыг нэмэгдүүлжээ. Үүний зэрэгцээ Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх тээвэр бараг зогссон нь зах зээлийн хамгийн том эрсдэл болж байна. Энэ хоолойгоор дэлхийн нефть болон нефтийн бүтээгдэхүүний ойролцоогоор 20% тээвэрлэгддэг стратегийн чухал бүс нутаг юм.

Гол хүчин зүйлс:

• Ормузын хоолойгоор дамжих нефть, хийн тээвэрлэлтийн тасалдал нь дэлхийн нийлүүлэлтэд шууд эрсдэл үүсгэж байна.
• Персийн булангаар дамжин өнгөрөх нефтийн танкеруудын даатгалын хураамж огцом өссөн нь тээврийн зардлыг нэмэгдүүлж, зах зээлд нийлүүлэлтийн дарамтыг улам нэмэгдүүлжээ.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар, хэрэв бүс нутгийн геополитикийн нөхцөл байдал тогтворжихгүй хэвээр үргэлжилбэл нефтийн үнэ богино хугацаанд өндөр түвшинд хадгалагдах, цаашлаад 150 ам.долларт хүрэх эрсдэл ч нэмэгдэж байна гэж Катар улс сэрэмжлүүллээ.

⇒  ХЯТАД УЛС 2030 ХҮРТЭЛХ ЭРЧИМ ХҮЧ БА ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЗОРИЛТОО ТАНИЛЦУУЛЛАА

Хятадын эрх баригчид 2026–2030 оны эрчим хүчний салбарын стратеги болон эдийн засгийн төлөвлөгөөг танилцуулж, газрын тос, хий, эрчим хүчний аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх бодлогоо тодорхойлов. Төлөвлөгөөнд газрын тосны олборлолтыг нэмэгдүүлэхээс илүү одоогийн түвшинд тогтвортой хадгалах, харин байгалийн хийн үйлдвэрлэлийг өсгөх зорилт тусгасан байна.

Хятад улс газрын тосны олборлолтоо жилд 200 сая тонн орчим буюу өдөрт ойролцоогоор 4 сая баррель түвшинд хадгалахаар зорьж байгаа бөгөөд энэ нь өнгөрсөн онд тогтоосон 216 сая тонн олборлолтын түүхэн дээд үзүүлэлттэй харьцуулахад илүү тогтвортой бодлого баримталж байгааг харуулж байна. Учир нь олон орд газрын нөөц шавхагдаж, шинэ ордуудыг ашиглах зардал өсөж буйг шинжээчид онцолжээ.

Мөн Хятадын газрын тосны хэрэглээ 2030 он гэхэд дээд цэгтээ хүрнэ гэж тооцоолж байгаа бөгөөд үүнээс хойш эрэлтийг аажмаар бууруулах бодлого хэрэгжихээр төлөвлөгдөж байна. Энэ хүрээнд тээврийн салбарт цахилгаан автомашины хэрэглээг эрчимжүүлэх, нүүрсийг шингэн түлш болон хий болгон боловсруулах технологийг өргөжүүлэх зорилт тавьжээ.

Төлөвлөгөөний гол чиглэлүүд:

• Газрын тосны олборлолтыг жилд 200 сая тонн орчимд тогтвортой хадгалах;
• Байгалийн хийн олборлолтыг 2030 хүртэл тогтвортой өсгөх;
• “Сибирийн хүч-2” хий дамжуулах хоолойн төслийн бэлтгэлийг эрчимжүүлэх;
• Стратегийн газрын тосны нөөцийг нэмэгдүүлэх, 2025–2026 онд 11 нефтийн агуулах өргөтгөх буюу шинээр байгуулах.

Үүнтэй зэрэгцэн Хятадын Засгийн газар 2026 оны ДНБ-ий өсөлтийг 4.5–5% түвшинд барихаар зорилт тавьсан нь сүүлийн хэдэн арван жилийн хамгийн доогуур зорилтот түвшинд тооцогдож байна. Дэлхийн геополитикийн тодорхойгүй байдал, худалдааны маргаан, мөн дотоодын үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн хүндрэл зэрэг нь эдийн засгийн өсөлтийн төлөвийг хязгаарлаж байгаа аж. Мөн шинэ төлөвлөгөө нь Хятадын эдийн засгийг уламжлалт үйлдвэрлэл, экспортод түшиглэсэн загвараас технологи, хиймэл оюун ухаанд суурилсан эдийн засаг руу шилжүүлэх урт хугацааны бодлогын нэг хэсэг болж байна.